“Giữ được nhân viên làm việc trên ba năm đã là một thành công”. Câu chuyện của bà Trần Thị Thúy Nga, Phó Tổng Giám đốc hệ thống Dưỡng lão Diên Hồng, gợi ra một bài toán không dễ của ngành chăm sóc người cao tuổi.
Một câu chuyện bắt đầu từ người lao động
Trong cuộc trò chuyện với người viết, bà Trần Thị Thúy Nga nhắc nhiều đến việc xây dựng văn hóa doanh nghiệp. Theo bà, nếu không dày công tạo dựng một môi trường làm việc có sự gắn bó, với mức lương hiện tại sẽ rất khó giữ nhân viên, nhất là khi họ có thể lựa chọn làm việc ở nước ngoài với thu nhập cao hơn nhiều lần.
Nhận xét về mốc ba năm không phải một thống kê tỷ lệ giữ chân nhân sự tại Diên Hồng. Đó là cách bà Nga nói về sự khó khăn của công việc và giá trị của những người kiên trì theo nghề. Trong lĩnh vực chăm sóc người cao tuổi, mỗi lần thay người không chỉ kéo theo chi phí tuyển dụng, đào tạo. Nó còn có thể làm xáo trộn những thói quen và mối quan hệ đã hình thành giữa người chăm sóc với các cụ.
Một nhân viên quen việc có thể nhớ ai thích trò chuyện vào buổi sáng, ai cần được nhắc uống nước, ai muốn tự làm một việc nhỏ thay vì nhận sự giúp đỡ ngay lập tức. Những điều tưởng rất bình thường ấy lại góp phần tạo nên cảm giác được tôn trọng, được thấu hiểu của người cao tuổi.
Văn hóa phải đi vào cách làm việc
Diên Hồng lựa chọn ba giá trị “Tôn trọng – Nhân ái – Giàu năng lượng” làm định hướng văn hóa. Đặt trong công việc chăm sóc người cao tuổi, những giá trị này không quá xa vời: tôn trọng là lắng nghe mong muốn của mỗi người; nhân ái là kiên nhẫn trước những khó khăn trong sinh hoạt; còn năng lượng tích cực là khả năng giữ tinh thần làm việc qua những ca trực không ít áp lực.
Nhưng chỉ kêu gọi sự tận tâm là chưa đủ. Người lao động cần được hướng dẫn nghiệp vụ, được ghi nhận đóng góp và có người hỗ trợ khi gặp tình huống khó. Tiền lương, thời giờ làm việc, điều kiện lao động và cơ hội phát triển vẫn là nền tảng. Văn hóa không thay thế những quyền lợi đó; nó khiến những chính sách và cách ứng xử trong doanh nghiệp có sức gắn kết hơn.

Những buổi đào tạo liên tục mà Diên Hồng tổ chức cho cán bộ, nhân viên vì thế có ý nghĩa vượt ra ngoài việc truyền đạt kỹ năng. Đó còn là dịp thống nhất cách chăm sóc, trao đổi kinh nghiệm và nhắc nhau về trách nhiệm với người được phục vụ. Khi công việc phụ thuộc nhiều vào sự phối hợp giữa các ca trực, sự đồng đều trong nhận thức và thao tác là điều đặc biệt quan trọng.
Không chỉ chăm sóc sức khỏe, còn chăm sóc đời sống tinh thần
Một cơ sở dưỡng lão không đơn thuần là nơi đáp ứng nhu cầu ăn ở, sinh hoạt. Người cao tuổi còn có nhu cầu giao tiếp, được tham gia các hoạt động cộng đồng, được thể hiện sở thích và duy trì cảm giác mình vẫn là một phần tích cực của đời sống.

Các chương trình giao lưu, sân chơi văn hóa, hoạt động tập thể mà Diên Hồng tổ chức cho người cao tuổi là những lát cắt sinh động của hướng tiếp cận ấy. Đằng sau một buổi biểu diễn hay một cuộc thi là công sức chuẩn bị, hỗ trợ, khích lệ của đội ngũ nhân viên. Chính những dịp đồng hành như vậy có thể tạo thêm sự gần gũi giữa người chăm sóc và người được chăm sóc.
Không gian văn hóa tại Diên Hồng còn được mở rộng qua các hoạt động tập thể dành cho cán bộ, nhân viên và những chương trình thiện nguyện. Một môi trường làm việc có cơ hội chia sẻ, gặp gỡ và cùng thực hiện những việc có ích cho cộng đồng cũng giúp người lao động tìm thấy ý nghĩa ngoài những công việc lặp lại mỗi ngày.

Một ngành nghề có những yêu cầu riêng
Trong câu chuyện về phát triển hệ thống dưỡng lão, bà Nga còn nhắc đến yêu cầu diện tích dành cho mỗi người cao tuổi. Chi tiết ấy cho thấy chăm sóc dài hạn không phải lĩnh vực có thể mở rộng chỉ bằng việc thuê thêm mặt bằng và tuyển thêm nhân sự.
Theo Nghị định 103/2017/NĐ-CP đang áp dụng ở thời điểm tháng 11/2026, diện tích đất tự nhiên bình quân đối với cơ sở trợ giúp xã hội thuộc phạm vi điều chỉnh được quy định tối thiểu 30 m²/người tại nông thôn và 10 m²/người tại thành thị. Nghị định 395/2026/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 7/12/2026, quy định đối với cơ sở dịch vụ chăm sóc người cao tuổi dài hạn thuộc phạm vi điều chỉnh: diện tích đất tự nhiên bình quân 20 m²/người tại nông thôn, 10 m²/người tại thành thị; diện tích phòng ở bình quân tối thiểu 6 m²/người.
Vì vậy, con số 20 m² không có nghĩa mỗi người cao tuổi phải có riêng một phòng rộng 20 m². Việc áp dụng còn tùy loại hình cơ sở và địa bàn. Ngoài diện tích, cơ sở chăm sóc phải tính đến nhân lực, an toàn, dinh dưỡng, điều kiện sinh hoạt và những yêu cầu chuyên môn khác. Đây là phần trách nhiệm không thể tách rời câu chuyện văn hóa doanh nghiệp.
Thước đo nằm trong những ngày bình thường
Từ những buổi đào tạo đến các chương trình văn hóa, Diên Hồng đang dành sự quan tâm cho cả người cao tuổi lẫn đội ngũ trực tiếp chăm sóc họ. Nhưng ý nghĩa của văn hóa doanh nghiệp không chỉ nằm ở một sự kiện đông vui hay một khẩu hiệu được nhắc lại nhiều lần. Nó phải hiện diện trong cách quản lý lắng nghe nhân viên, cách đồng nghiệp hỗ trợ nhau và cách mỗi người ứng xử với các cụ trong từng ca trực.
Một người cao tuổi được hỏi han đúng lúc, một nhân viên được hướng dẫn thay vì trách móc khi gặp khó khăn, một gia đình được thông tin rõ ràng về tình trạng của người thân: những việc nhỏ ấy, nếu được duy trì đều đặn, mới làm nên chất lượng dịch vụ và niềm tin.
Sau cuộc trò chuyện với bà Nga, điều đọng lại không phải một công thức giữ người mới lạ. Đó là suy nghĩ rất đời thường: muốn người lao động chăm sóc người cao tuổi bằng sự tận tâm, trước hết phải tạo được môi trường để chính họ cảm thấy được tôn trọng và muốn gắn bó. Với nghề dưỡng lão, giữ được người cũng là một cách giữ sự ổn định, ấm áp cho những người đang cần được chăm sóc.
